De conclusie is duidelijk: meer dan driekwart van de geënquêteerde lezers van X[ist] in Christ is tevreden met de macht van de koningin zoals die nu is. Op deze pagina’s de mening van de SGP-jongeren en de Jonge Democraten.

Dirk-Jan Nijsink (24 jaar)

Jeugdwerkadviseur SGP-jongeren

Oranje boven?

De SGP-jongeren hebben een duidelijke huisstijl. Misschien ken je de oranjesjaal wel. Hét handelsmerk van de SGP-jongeren. Onze moederpartij staat bekend als ‘oranjegezind’. Het koningshuis neemt een speciale plek in, zeker vanuit de geschiedenis. En de geschiedenis is heel belangrijk, want ze vertelt ons wie we zijn. ‘Oranje’ is nauw verbonden aan het ontstaan van Nederland als een land van vrijheden. Maar hoe hangt de vlag er nu bij?

De gemiddelde SGP-er denkt bij de kleur oranje niet aan voetbal. Bij Oranje denkt hij, of zij, aan Prinsjesdag of Koninginnedag. Zeker bij oudere generaties is er een emotionele verbondenheid met ons koningshuis. Bij jongere generaties is dit vaak minder sterk aanwezig. Eigenlijk zegt het koningshuis hun niet zoveel. Jongeren identificeren zich niet met het koningshuis. De SGP-jongeren nemen een gematigd standpunt in: niet het koningshuis, maar de waarden waar het huis van ‘Oranje’ zich voor inzette. Jammer genoeg blijkt hier weinig van bij de huidige generatie ‘Oranjes’.

Vanuit de geschiedenis weten we ons als SGP-jongeren verbonden aan het huis van Oranje. Het ontstaan van Nederland als onafhankelijke staat hangt nauw samen met ‘Oranje’. Tegelijk hangt het ontstaan van Nederland ook samen met religie. En dat is voor ons erg belangrijk. Nederland ontstond door een conflict over godsdienst. En het Oranjehuis ontpopte zich als de bewaarder van de gereformeerde religie, juist op de meest essentiële punten. Willem van Oranje vocht voor godsdienstvrijheid voor protestanten én katholieken. Prins Maurits koos de zijde van de contraremonstranten. Voor Willem III was het dienen van God een dagelijkse werkelijkheid. De prinsen kwamen op voor de positie van de kerk en het geloof. Daarnaast hadden zij ook oog voor de burgers van de Republiek. Juist de ‘Oranjes’ hadden oog voor de belangen van burgers en gewone mensen. Ze beschermden de burgers tegen de overheid. De ‘Oranjes’ zijn onlosmakelijk verbonden met het ontstaan van Nederland, als een land van vrijheden.

Sinds 1968 is er veel veranderd in Nederland. De tijd van verzuiling was voorbij en de samenleving seculariseerde. Religie als de belangrijkste vorm van identificatie nam af. De band met de Nederlandse identiteit nam af en bleek enkel nog tijdens bepaalde volksfeesten. Juist daarom is het zo belangrijk ook nu de waarde te blijven zien van 4 en 5 mei. Deze data vertellen ons wél iets over onze geschiedenis. Ons koningshuis eigenlijk steeds minder. De christelijke cultuur verdedigt zij niet. Ook staan de opvattingen aan het Noordeinde vaak haaks op die van het volk. Als baken uit de geschiedenis heeft ons koningshuis nog waarde, maar meer niet. Tegelijk hebben wij ook huiswerk. Paulus roept in 1 Timotheüs 2 op voor alle mensen te bidden, waaronder koningen en overheden.

Rob Jetten (22 jaar)

Landelijk voorzitter Jonge Democraten

Koning Willem IV

Nederland is een constitutionele parlementaire monarchie. Een uitzonderlijke combinatie tussen een constitutionele monarchie en een parlementaire democratie. De rol van het Nederlands koningshuis staat binnen dit systeem op gespannen voet met de grondbeginselen van onze democratie. Ons staatshoofd wordt immers niet door het volk verkozen, maar erft zijn of haar zetel. Met het aftreden van koningin Beatrix in zicht, is het hoog tijd om ons systeem eens flink tegen het licht te houden. Een ceremonieel takenpakket voor Willem Alexander is in de ogen van de Jonge Democraten de beste oplossing.

De term constitutionele parlementaire monarchie houdt in dat de ministers en het parlement in ons land hun machten moeten delen met de monarch. Koningin Beatrix heeft bijvoorbeeld invloed op de vorming van nieuwe regeringen, omdat zij het recht heeft om de informateur en formateur te benoemen. Onlangs werd bovendien duidelijk dat zij de benoeming van personen op belangrijke posten probeert te beïnvloeden. Deze mate van invloed is onacceptabel, omdat een koning of koningin niet direct gecontroleerd wordt door parlement en volk. Ministers zijn immers verantwoordelijk voor alles wat de monarch zegt of doet.

De Jonge Democraten zijn voorstander van een ceremonieel koningschap. Het koningshuis is dan ontdaan van alle politieke macht en invloed, waardoor de spanning uit ons huidige staatsbestel wordt gehaald. Tevens geeft een ceremoniële functie de vorst de ruimte om zich volledig op het staatshoofd-zijn te richten.

Binnen een steeds verder globaliserende wereld en een integrerende Europese Unie kan de koninklijke familie zich verder ontpoppen tot het symbool van onze nationale soevereiniteit en eenheid. Het behouden van de monarchie in een ceremoniële rol biedt bovendien ook voordelen voor Nederland zelf. Een lang zittende vorst kan namelijk dienen als een herkenbaar gezicht in de buitenlandse betrekkingen, met veel kennis van en ingangen in andere landen. Willem Alexander, onze toekomstige koning Willem IV, kan zo een brug zijn, waar democratisch verkozen vertegenwoordigers en het Nederlandse bedrijfsleven gebruik van kunnen maken.

Dit artikel is geschreven door Dirk-Jan Nijsink en Rob Jetten en gepubliceerd in X[ist] in Christ, mei 2009.